Bilgi Ynetimi - EKONT Endüstriyel Kontrol PLC Otomasyon ve Biliim Sistemleri
  EKONT Endüstriyel Kontrol PLC Otomasyon ve Biliim Sistemleri .: Ana Sayfa | Site Haritasi | Iletisim :.  
    Son Güncelleme:<p>05.02.2010 16:23:49</p>  
Ana SayfaYeriniz | Ana Sayfa | rnlerimiz | Dier Hizmetlerimiz | Bilgi Ynetimi

Dier rnler
Danmanlk ve Proje Ynetimi
erik Ynetim Sistemi
Uygulama Gelitirme
Otomasyon Nedir?
Otomasyon ve scada
Otomasyon Sistemi Nedir?
PLC Kullanm Amac
Tasarmclar ve Firmalar in
PLC Marka ve Modelleri

rn hakknda Soru Sor
Sipari Ver Satn Al

 
Bilgi Ynetimi>

Bilgi ynetimi, kaytl ya da kaytsz organizasyon verilerini ve kiisel bilgi ve tecrbeye dayal birikimleri, toplayp, dzenleyip, kayt altna alp yararl bilgi haline getirerek bunlar doru zamanlarda , doru kimselerin, istenilen her yerden ulalabilmesini salayp, organizasyonun entelektel mlkn arttrmak, tekrarlanan ilemlerin tamamnn teknolojik aralarla yaplmasn salamak ve bunun sonucunda pozitif i neticeleri elde etmek amacyla yaplan bir dizi teknolojik ve kltrel ilemlerdir.

Gnmz itibaryla organizasyonlar iin bilginin ve renmenin nemi aikar.
Altavista'nn (www.altavista.com) web sitesinde "Knowledge Management" kelimelerini girerek web siteleri arasnda basit bir tarama yaptmzda konu hakknda binlerce online yayna ulaabiliyoruz ancak "Bilgi Ynetimi" kelimelerini girerek ayn taramay yaptmzda karmza kan seeneklerin ok az olmas, lkemizdeki iletmecilerin ve yatrmclarn konuya ne kadar uzak olduunu gsteriyor. Gerekten de 1990'dan bu yana bilgi ynetimi zerine Trkiye'de yaynlanan yayn says bir elin parmaklarn gemeyecek kadar az. ABD'de bilgi ynetimi alannda, niversiteler, ticari danmanlk firmalar ve zellikle Fortune 1000 irketlerinin yaynlad yaynlara ve verilere baktmzda bilgi ynetiminin 1990'larn bandan itibaren gndemlerini oluturan nemi stratejik konularn birisi olduunu gryoruz. Bu almalar neticesinde dnyann nde gelen en byk firmalarnn tamamna yakn "Bilgi" ye, irketlerinin z kaynaklarndan birisi olarak bakmaya balad. Dolaysyla "Bilgi Ynetimi" bu irketlerin ynetin anlaynn bir paras haline geldi.


Bilgi ve renmenin nemi hakknda dilimizde yazlm birok kitap ve makale mevcut. Ancak kurumsal uygulamalarda, mevcut bulunan ve/veya zerinde allan renme ve bilgi tabanl sistemlerin, sofistike bir anlayla dizayn ynnde gzle grlr bir ekilde lkemizde sektrel olarak byk bir boluk sz konusu. "Bilgi Ynetimi" konusunda uzmanlam, konunun hem teknolojik hem de politik ynnde hizmet veren profesyonel hibir firmann olmamas lkemiz asndan ac bir durum olmakla beraber, bu alanda hizmet vermeyi planlayan giriimciler asndan da heyecan vericidir. Bir "Bilgi Ynetim Sisteminin" bileenlerini oluturan elektronik haberleme, kaynak planlama ve i ak gibi bilgisayar tabanl teknolojik uygulamalarn her birisi hakknda uzmanlam birok firma olsa da bu uygulamalarn bir bilgi ynetimi sisteminden ziyade birtakm bilgi teknolojileri aralar olarak kurulup alr hale getirilmektedir. Bununla beraber, sofistike bir "bilgi ynetimi" amac ya da yaklam olmadndan ve btn sistemlerin merkezinde yer alan insan faktr gz ard edilmekte ve bunun sonucunda, ulalabilecek bir ok pozitif i neticelerinin ok gerisinde kalnmaktadr. Ayn ekilde, sektrde kurumlarn renen ve bilgi tabanl kurumlar olmas amac ile hizmet veren danmanlk firmalarnda da konunun teknolojik boyutunun gz ard edildiini ya da bu alanda teknolojik gereler ile yaplabilecekler konusunda verdikleri danmanlk hizmetleri hakknda yetersiz kaldklarn gryoruz.

Sadece "bilgiyi ynetmek" amac ile zellikle ABD'deki birok baarl yazlm firmasnn ve rnlerinin, lkemizin bu alanda ok byk ve a bir pazar olmasna ramen, ne yazk ki tannmadklarn hatta bu yazlm firmalarnn birounun Trkiye temsilciliklerinin bile olmadn gryoruz. Bu eksiklik bize, pazarn bilgiyi ynetmenin nemi kavram giriimciler asndan ne kadar cazip olduunu gsteriyor. Bilgi ynetiminin teknolojik boyutu elbette bu yazlmlarn kullanlmasndan ibaret deil. Gnmzde bir ok kurumda kullanlan kaynak planlamas, i ak ya da insan kaynaklar uygulamalar gibi uygulamalarn bir btnlk iinde birbirleriyle haberleir hale getirilmesi ve bilgiyi en iyi ekilde ynetebilmek iin gerekli olan baz yeni modllerin mevcut uygulamalara eklenmesi neticesinde de olduka pozitif neticeler elde etmek mmkn.

Btn bunlara ramen lkemizde "bilgi ynetilmiyor" da diyemeyiz. zellikle ABD ve Avrupa merkezli ok uluslu firmalarn Trkiye ubelerinde gerek anlamda profesyonel "Bilgi Ynetimi" rnekleri ile karlamak mmkn. Ayrca bir bilgi ynetim sistemini oluturan paralarn ounun paralar halinde yaklak olarak her firmada kullanldn da biliyoruz. rnein internet ya da bilgisayar temelli finans programlar kullanmayan irket neredeyse kalmamtr. Ancak veri madencilii, elektronik dokman ynetimi ya da iletmeler arasnda elektronik ticaret gibi bir ok konuda da ok byk bir boluk sz konusudur. stelik paralar halindeki bu bileenler belli bir "Bilgi Ynetimi" disiplini iinde de dizayn edilip kullanlmadndan ok da faydal olamamaktadrlar.

Bilgi ynetimini birbiri ile btnleik 3 alanda deerlendirmek mmkn:

1. Kurum ile tedariki firmalar, i ortaklar, bayi ve datm zincirleri arasnda (B2B)
2. Kurum ile mteri arasnda(B2C)
3. Kurum ile alanlar arasnda (B2E)

imdi bu 3 alann her birisi iin herkesin anlayabilecei dzeyde tamamen teknik terimlerinden arndrlm basit uygulama rneklerinden de bahsederek konuyu aalm :

1. Kurum ile tedariki firmalar, i ortaklar, bayi ve datm zincirleri arasnda (B2B-Business to Business)
Kurum ile tedariki firmalar, i ortaklar bayi ve datm zincirleri arasnda uygulanabilecek bir bilgi ynetim sistemi dier 2 alana nazaran daha basittir, daha kolay hayata geirilebilir ve sonularnn gzlenmesi kolaydr. General Electric sadece satn alma departmannn faaliyetlerini %100 internete gre uyarlad ve bunun sonucunda yllk 5 milyar$ sadece krtasiye tasarrufu salamtr.

rnek olarak Trkiye'deki bir zeytinya firmasn ele alalm ve tedariki firmalar, i ortaklar, bayi ve datm zincirleri arasnda iyi dizayn edilmi bir bilgi ynetim sistemi ile neler yaplabileceini tasavvur edelim.

Bylesi bir sistemin pozitif getirilerini, bir zeytinya fabrikasnda planlama yneticilii yapan bir iletmeciden daha iyi belki de hi kimse anlayamaz. Ancak biz rneimizi sat blmn dikkate alarak hazrladk.

Bir zeytinya firmasnn sat blm, ngiltere'deki bir sper market zincirinin satn alma blm ile bir takm sat grmeleri yapmakta... Sper marketin satn alma blm belirtilen zelliklerde, ileriki tarihteki 1 hafta iinde 100 ton rafine edilmi zeytinya siparii verilmesi durumunda ne kadar srede teslim alabileceklerini soruyor. Bu tr sat-satn alma grmelerinin tamamnda sorulan bu ve benzeri bir sorunun cevabn isabetli olarak verebilmek iin bazen haftalar gerekebilmektedir. Ancak iyi dizayn edilmi bir "Bilgi Ynetim Sistemi" ile bylesi ok parametreye bal sorulara bile 20 dakika iinde gayet isabetli cevap verebilmek mmkn. Nasl m ?

Sat temsilcimiz sipari sanki verilmi gibi bir internet cafe'den ya da dizst bilgisayarndan sisteme girer. Bu bilgi, zeytinya firmasnn kaynak planlama programna ular. Kaynak planlama program fabrikann ileriki tarihlere dair girilmi retim planna gre byle bir retimin ilk olarak ne zaman retime geeceini syler. Fabrikann retim kapasitesi de belli olduuna gre bu retimin ne kadar srede tamamlanaca bellidir. Fabrikann retiminin balang ve biti tarihleri sadece bunlara bal deildir. ie fabrikasndan yalar doldurmak iin satn alnacak ielerin teslim tarihi, bu ieleri paketlemek iin satn alnmas gereken kolilerin teslimi vs.... Z.Ya firmasnn bilgisayar sisteminde alan programlar, stoklardaki ieleri ve kolileri de dikkate alp gerekirse ie ve kat fabrikalar ile haberleerek istenilen tarihler arasnda hangi ie veya kat fabrikasnn istenilen miktarlardaki siparileri teslim edebileceini hatta alternatif seenekler ile (1 gn , 1 hafta sonra ya da nce siparie ve/veya teslimata bal) renebilir. Bunlara ek olarak yasal kontroller ve ilemler, kabilecek teknik sorunlarn zm srelerini ve daha baka da faktrleri gz nnde bulundurarak retimin teslimata hazr olabilecei bir zaman aral size verilir .
Daha sonra istee bal olarak deniz, hava ya da kara zerinden bu rnn nakliyesi ile ilgili olarak sistem, nakliye firmalarnn sistemleri ile de haberleir. stenilen ya da en uygun olan tarihte istenilen noktaya olan deniz ya da hava seferlerinin olup olmadn vb. aratrmalar yapar. Btn bunlarn neticesinde zeytinya firmasnn sat temsilcisine istee bal detaylarla donatlm bir rapor sunulur.

Elbette sadece birka paragrafta zet olarak anlattmz bylesine bir sistemin dizayn, kurulumu ve hayata geirilmesi aylar alacaktr. Sistemin baars sadece firmaya da bal olmayp i ortaklarna, datm zincirlerine ve tedariki firmalarn da kullanmakta olduu bilgisayar sistemlerine baldr. Sadece bunlar da deil, rnein tedariki firmalarnzn sizinle bu tr bir yapy beraberce kullanmak isteyip istememeleri de nemli bir faktrdr.

Bylesine karmak ve ok aamal sistemlerin gvenlii de bal bana ele alnmas gereken bir baka konudur. Bir firma kendi faaliyet alanndaki bir baka firma ile bir ok plann ya da bilgisini paylamak istemeyecektir ki bunlarn tamamn eitli gvenlik mekanizmalar ile kontrol altnda tutmak teknik ve pratik olarak mmkndr.

Diyelim ki ABD'deki Kennebuck isimli bir ehirde irketinizin faaliyet alanyla ilgili bir fuar olduunu duydunuz ve o fuara 3 kii ziyareti olarak katlmak istiyorsunuz. Bu noktada seyahatinizle ilgili size gerekli olan bilgileri hatrlayalm :

Kennebuck ABD'nin neresindedir ?
Kennebuck'a en yakn hava alan hangisidir ? Direkt uu var mdr ?
Hangi havayolu irketlerinin o hava alanna direkt uuu var hangilerinin yok ?
stediiniz tarihler arasnda direkt ya da aktarmal olarak uacanz seferde 3 kiilik yer var m ?
Ayn ya da benzer hizmet veren havayolu irketlerinin fiyat tarifeleri nedir ?
Kennebuck'daki fuar yerine en yakn oteller hangileri ?
Hangi otel ka yldzl, fiyatlar ne, fuar alanna uzakl ne, istediiniz tarihler arasnda bo odalar var m ?
Gittiinizde otomobil kiralamak istiyorsunuz . stediiniz tarihler arasnda havalimanna en yakn hangi otomobil kiralama irketleri hangileri ? Hangi otomobil kiralama irketlerinin elinde ne tr otomobiller var, fiyatlar ne, istediiniz tarihler arasnda rezervasyon yapabileceiniz istediiniz trde otomobilleri var m ?

Aslnda kalacanz otelden fuar blgesine gitmek iin size yol haritas da lazm, oradaki hava scakln da bilemek istiyorsunuz ancak bu kadar detay olmasa da olur diye mi dnyorsunuz ? Yanlyorsunuz !

Btn bu bilgileri sizin ya da asistannzn edinmesi iin ne kadar sre gereklidir? Bir seyahat acentesinden bu ynde hizmet alabilirsiniz ancak ka defa telefon grmesi ve ne kadar cret deyeceksiniz ?
Peki, btn bunlar kendi banza sadece 15 dakikanz harcayarak yapmak ister miydiniz ? Elbette isterdiniz , istediiniz hatta istediklerinizden de fazla btn bilgiye www.expedia.com da sitesinden ulaabilir, uak, otel ve otomobil rezervasyonu hatta o gece iin Atlas Okyanusu manzaral bir balk lokantasnda yemek yemek iin rezervasyon bile yaptrabilirsiniz.

www.expedia.com sizin gibi mterilerin yesi olan otel, otomobil kiralama, havayolu vb. irketlerden komisyon almaktadr. Seim alternatifinin fazla olmas www.expedia.com u cazip klmaktadr. Minimum arac kurum zerinden personel, iletiim, vergi vb. masraflarn en alt seviyeye ekildii; ofis, ara vb. giderlerinden muaf bylesi satlarda fiyatlarn daha alt seviyelere ekerek piyasada rekabet avantaj salanmaktadr.

2. Kurum ile mteri arasnda(B2C-Business to Customer)
Kurum olarak ticari bir irketi dnrsek, irket asndan mteriler ya da hedef alnan tketim kitlesi hakknda edinilen bilgilerin miktar, irketin gelecek adna alaca kararlarn hakl kma olasl ile doru orantldr. Kurum ile mteriler arasnda oluturulacak bir bilgi sistemi kullanm her geen yl katlanarak artan internet sayesinde olacaktr. Bunu da 2 adan ele almak gerekir :
Elektronik ticaret , elektronik perakendecilik:
Buna en iyi rnek internetin kitaps olarak adlandrlan Amazon dur (www.amazon.com). Datm, ofis ve vergi maliyetlerinin drld arac irketlerden uzak direkt olarak mterisine kitap satan bir firma...
Bir internet kullancs bu web sitesine kaydolduunda bir kullanc ismine ve ifreye sahip oluyor. Kayt esnasnda size sorulan yanz, nerede yaadnz, mesleiniz vb. kiisel bilgiler ise daha ileriki aamalarda kullanlmak zere alnyor. Bu web sitesine kullanc ismi ve ifresi kullanarak giren btn kullanclar izleniyor. Ne tr kitaplarn link lerine tkland, site iinde ne tr aramalar yapt, hangi sayfada ne kadar zaman harcad ya da sitenin ne tr sayfalarnda ziyaretilerin bu siteyi terk ettii gibi btn istatistiksel bilgiler her bir kullanc hakknda alnyor. Yine bu dorultuda baka bir zaman ayn kullanc bu web sitesini ziyaret ettiinde bu kullanc hakknda daha nceden tutulmu olan verilere gre site kullancnn ilgisi dorultusunda reklamlar ekrana getiriyor, kullancnn en fazla ilgilendii konularda yeni yaynlarn listesini sunuyor. Btn bu veriler baka bilgisayar programlar ile tekrar deerlendirilip firmaya hangi yazarlara, kitap trlerine, yaynevlerine daha fazla ilgi duyuluyor, hangi ya grubunun ne tr yazarlara, kitaplara veya yaynevlerine ilgi gsterdii gibi sonsuz balk altnda veriler veriliyor.
Teknoloji ile toplanan bu veriler ihtiyalar dorultusunda irket yneticilerine ya da sat, pazarlama, muhasebe, finans departmanlarna birtakm matematiksel ilemlerden geirilip anlamlandrlarak, ister grafiksel isterlerse de detayl olarak, rapora ulalmak istenilen andaki en son verilerle 1-2 saniye ierisinde bilgisayar tarafndan oluturulup sunuluyor. Dolaysyla kurumun gelecee dair yapt planlarda da daha isabetli kararlar alnp, daha ksa zamanda, daha fazla parasal ya da hizmetsel hedefe ulamak mmkn oluyor.

Internet zerinden yaplabilecek perakendecilik faaliyetleri her ne kadar cazip grnse de btn dnyadaki internet kullanclarna ak bir ortamda kredi kart kullanm ile yaplan bu alverilerde ar derecede gvenlik gereksinimleri ortaya kmaktadr . Bu gvenlii mmkn klmak iin gerekli olan alt yap maliyetleri ok yksektir. zellikle Trkiye'deki elektronik ticaret hacminin ok dk olmas (yllk ~100.000$) bu tr yatrmlar engellemektedir.

Internet zerinden tantm , destek:
Bundan 6 sene nce bir internet sitesi sahibi olmak ayrcalkken bugn bir internet sitesi sahibi olmamak bir ayrcalk haline gelmitir. Ancak irketlerin internet sitelerini ne derecede verimli kulland tartmaldr. Bir ok irketin web sitesinde , o irketin telefon numaralarna bile ulamak iin 10 dakikanz harcamanz gerekmektedir.
Web yayn yapan bilgisayarlar zerindeki yazlmlar araclyla siteyi ziyaret edenler hakknda toplanan bilgilerin ne derece deerli olduunu her halde bize en iyi anlatacak olanlar sat ve pazarlama uzmanlar olsa gerek.
Hizmet ya da endstriyel retime dayal bir irketin btn rnleri ve/veya hizmetleri hakknda hazrlam olduu bir web sitesi ile o irket, hangi rnnn ya da hizmetinin daha ok ilgi ektiini, hangilerinin ilgi ekmediini renebilmek mmkn olmaktadr. Elektronik ortamdaki bir form ile ziyaretilerin rn ve/veya hizmetler hakkndaki fikirlerini renebilir, sadece 1 dakikada online olarak doldurulabilen benzeri formlar ile site ziyaretilerinizin beklentilerine ulaabilirsiniz.
zellikle elektronik cihaz ve bilgisayar program reticilerinin uyguladna benzer ekilde online destek dokmanlar ile hem mterilerinize daha iyi hizmet verir, hem de en ok destee ihtiya duyulan hususlar konusunda bilgilenerek gelecekteki rn dizaynlarnda kullanlmak zere bilgiler edinilebilir.

Benzer mantkla hazrlanm olan bir sigorta irketinin web sitesine kullanc girip, ne tr bir sigorta istediine dair parametreleri girerek (prim taksitleri miktar, sresi, toplam sre, sigorta tr, sigorta kapsam vb.) kendisine zel bir deme planna ulamas sadece 1-2 dakikasn alacaktr. Bunun neticesinde bir mterinin sigortalanmas ncesindeki zelikle zamandan yaplacak tasarrufta ve masraflardaki dme dikkat ekecek boyutlarda azalacaktr. Kullancnn bu girdii veriler sigorta irketi tarafndan deerlendirilip ne tr parametrelere daha ok bavurulduu ya da ilgi gsterilmedii bilgileri dorultusunda hizmet plannda deiikler ya da yeni kampanyalar dzenlenebilir.

Bu yndeki rnekleri oaltmak mmkn. Yaplabilecekler, sadece verilerin ilenmesi ile yaplabilecek eyleri hayal edebilmemizle snrl.

Elbette bu ksmda anlatlanlar lkedeki internet kullanm ile direkt alakaldr. Trkiye'deki internet kullanm birok kimseye gre ok dk grnebilir ancak gnmzdeki internet kullanmn bundan 3 yl ncesi ile karlatrdmzda da 3 yl sonraki internet kullanmnn ne boyutlarda olacana dair bir fikir sahibi oluruz. ok hzl artan internet kullanm, internet teknolojileri zerinde hizmet reten firmalar tevik edici nemli bir unsurdur.

3. Kurum ile alanlar arasnda bilgi ynetimi (B2E - Business to Employee):
Bir bilgi ynetim sisteminin en karmak ve sofistike ksmn oluturan boyutudur. irket iindeki bilgi ynetimini en karmak klan temel neden btn bu sistemlerin merkezinde insan faktrnn yer almasdr. "nsan faktr" de bilgi ynetim sisteminin bir paras olarak ele alnmaldr. nsan faktrnn yannda irket ii bilgi ynetimindeki teknolojik sistemleri aadaki temel balklar altnda toplayabiliriz :

ERP (Organizasyon Kaynak Planlamas) Sistemleri,
MRP (Materyal Kaynak Planlamas) Sistemleri,
ak sistemleri,
Veri madencilii,
Dokman ynetimi,
Karar destek mekanizmalar,
Forum, haberci, elektronik posta, chat, online video uygulamalar gibi haberleme aralar,
Bilgisayar destekli eitim,
Veri datm teknolojileri,
...ve dierleri..


Bir Bilgi Ynetim Sistemi bileenlerinin mantksak yaps.

Yukardaki balklar detayl olarak anlatmayacaz. Ancak bunlarn tamamnn birlikte birbirleri ile uyumlu olarak uygulanmasnn irket sahipleri, irket yneticileri ve alanlar asndan ne anlama geldiklerinden ksaca bahsedeceiz

Yukardaki balklarda ad geen "Bilgi Ynetim" bileenleri sadece ve sadece irket ii kullanm iin deildir. Bu sistemleri birbirlerinden kesin snrlarlarla ayrmak da mmkn deildir. yi bir bilgi ynetim sistemi organizasyonun mterileri, i ortaklar, tedarikileri, bayileri ve alanlarnn beraberce btnleik olarak dizayn ile en verimli olacaktr.

lebildiinizi ynetebilirsiniz !

Bu sistemlerin kullanmn temel olarak 3 ana hedefe ayrabiliriz:

A) lebilmek,
B) ok daha hzl i sreleri (tasarruf),
C) alanlar arasnda bir sinerji oluturmak, sakl kalan birikimleri ve bilgileri irket karll iin ortaya karmak, yaplabileceklerin tamamn irketin parasal odaklarna ulamak iin harekete geirmek, kurumun entelektel mlkn arttrmak.

irketi iindeki ilemlerin elektronik ortama aktarlmas, bize i srelerinde yaplmas muhtemel hatalarn dmesi ve daha da nemlisi zamandan tasarruf olarak geri dnmektedir. Zaten elektronik ortama aktarlm olan ve bilgisayar ortamnda kayt altnda tutulan verilerin bilgisayar tarafndan bir takm matematiksel ilemlerden geirilerek bugne kadar lmeyi aklmza bile getirmediimiz kadar ok lm balklarna ulaabiliriz.

Sadece izin istek formlarnn elektronik ortama tanmas ile en ok hangi dnemlerde izin talebinde bulunulduuna, en ok hangi departmann izin istediine, en ok hangi departman yneticisinin ret cevab verdiine en ok kimin izin kullandna, kalan izin miktarlarna ve daha bir ok farkl balk altnda lmsel verilere ulamak bilgisayar asndan sadece milisaniyeler boyutunda bir sreyi kapsayacaktr.

Ancak sofistike dnlerek hazrlanm bir bilgi ynetim sistemi bunlarn tesinde de amalar tar. irketin elektronik ortamndaki forum sayfalar sayesinde gizli kalan ok nemli fikirlere ulalabilir. Yzlerce alan olan bir firmann organizasyon grafiini dndmzde uzak blgedeki fabrikanzda en alt kademede alan bir memurun ayet katma deer retecek ok iyi bir fikri ya da projesi varsa bunun st ynetime ulamas neredeyse imkanszdr. nk o memur fikrini ya da projesini ncelikle kendi personel mdrne kabul ettirmesi , personel mdr fabrika mdrn ikna etmesi , fabrika mdr stanbul'daki patronunu ikna etmesi gerekebilir ki bu zincir ok daha uzun olabilir. Bu zincirin halkalarnn birinde bu fikrin taklmas ya da anlalamamas belki de yz binlerce ya da milyonlarca dolarlk bir tasarrufun engellenmesi anlamna gelmektedir. Ancak elektronik ortamdaki bir foruma braklm bir projeye ya da fikre organizasyon iindeki btn bilgisayar kullanclar -karar mekanizmasn oluturan kimseler de - ulaabilir ve konu dier katlmclarn da fikirlerini brakt bir platform sayesinde enine boyuna tartlarak doru karara ulalabilir. Hatta dll proje ve bilgi paylama yarmalar dzenlenip, insanlar deer retmeye yneltebilirsiniz.
Baz haberleme yazlmlar ile kimin o an bilgisayarnn karsnda olduunu bilip, dnyann br ucundaki bir kimseye sadece bir cmleden oluan sorunuzu sorup cevabnz alabilirsiniz. Bu sayede uzun telefon grmelerinden de tasarruf etmi olursunuz.

i yapanlar tarafndan hazrlanm el kitapna benzer ok detayl yazlar ile ii yapana bal kalmadan (o kimsenin izinde olmas, iten kmas, raporlu olmas vs.) gerektiinde -yaklak- her i her bir birey tarafndan iin ustas kadar ksa srede olmasa da yaplabilir hale gelecektir. Elektronik ortamdaki btn bu bilgi kaynaklar otomatik olarak, bunlar harf harf endeksleyen yazlmlar ile ok daha hzl ulalabilir hale gelecektir. Dolaysyla bu sistemleri kullananlar aradklar bilginin dokman ynlar iinde nerede olduunu bilmelerine gerek kalmadan bilgiye hzlca ulaabilmelerine olanak salanm olur.

Internet ortamndan bir rnek olarak unu verebiliriz: 1985'de "En iyi film" dalnda Oscar dl alm filmin ismini merak ettiimde bu bilginin hangi web sitesinde yer aldn bilmiyorum. Bu bilgiye ulaabilmek iin film sitelerini mi yoksa Oscar dlleri zerine hazrlanan sitelere mi ya da 1985 ylnda datlan dller zerine hazrlanm bir siteyi mi ziyaret etmem gerekir ? Bylesine uzun ve zahmetli arama ilemlerine gerek kalmadan www.altavista.com sitesine gidip doru anahtar kelimeleri ( 1985 the best film oscar ) verdiimde karma kan listedeki web sitelerini kullanarak bu bilgiye ulamam 1 dakikay gemeyecektir.
Gelimi arama mekanizmalarnn ve elektronik dokuman ynetim sistemlerinin nemi byktr. nk yaplan bir aratrmada alanlarn i sresi iinde vakitlerinin %85'i dokman aramakla gemektedir .

Bill Gates'in "Dijital Sinir Sistemleri ile Dnce Hznda almak" isimli kitabnda vermi olduu rnek bir hayli gzeldir. Microsoft'un Ynetim Kurulu Bakan Steve Balmer 'n restoran faturalarn onaylama yetkisi -doal olarak- sadece Bill Gates 'dedir. Ancak her gn yz milyonlarca dolarlk anlamalarla uraan bir kimse iin lokanta faturas onaylama ilemi kadar sinir bozucu bir baka i daha olmasa gerek. Burada yle bir soru domaktadr : Steve Balmer'n her restoran faturas direkt olarak irket tarafndan kabul m edilmelidir yoksa Bill Gates yz milyonlarca dolarlk anlamalarnn arasnda bu faturalar m kontrol etmelidir ? Bu ve benzeri ynetim sorunlarna elektronik sistemler ile zm bulmak kolaydr. Bilgisayar programlarna girilmi sabit deerler vastasyla belli bir mebla geen faturalar onay almak iin otomatik olarak Bill Gates'e elektronik posta eklinde gidebilir. Dierlerinin kontrol edilmesine gerek yoktur. Bu rnei daha da geniletirsek, politika sahibi kurumsal bir irketin parametrelerine bal daha yzlerce balktaki ilemi elektronik ortama aktarmak mmkndr.

Genellikle ok ubeli ve uluslu firmalarda, alanlarn eitimleri iin ayrlan bteler olduka yksektir. Eitim amal uluslar aras ulam, otel, harcrah ve benzeri harcamalar olduka byk meblalar tutmaktadr. Bu eitimler bir video ile kaydedilip bilgisayar ortamna kaydedilerek inanlmaz boyutlarda tasarruflara gidilebilir. Bu eitimler CD'lere kopyalanp eitim almak isteyenlere gnderilebilir ya da bir ana bilgisayara kaydedilip uzak ofislerden online olarak izlenmesi salanabilir . Benzeri uygulamalara genelde tantm amal olarak sklkla rastlyoruz. 1$'a 5 tane bo CD satn alabildiinizi, bir CD kayt cihaznn da 150-200$ civarnda olduuna dnrsek maliyetlerdeki dme daha fark edilebilir olacaktr . Maliyetlerin dmesinin yannda bu eitimlerin kayt altnda olmas ayn zamanda gelecekte tekrar tekrar ister evinizde isterseniz bir internet kafede kullanlmalarna da olanak salamaktadr. Bilgi kaybolmamaktadr, yok olmamaktadr! Bilgisayar ortamndaki bu eitimler ska sorulan sorulardan oluan dokmanlar ile de desteklenebilir. Ayrca bu eitimi veren kimseler ile elektronik posta ile haberleilebildiinden elektronik eitimler olduka verimli bir hal alabilmektedir. Yukarda bahsettiimizde daha farkl eitim teknolojileri de mevcuttur.

Getiimiz haftalarn birinde kirada oturduum evimi deitirdim. ISKI ile aramdaki szlemenin iptali iin Kartal ISKI Mdrl'ne gitmem gerekti. Gemite yaplm olan szlemeyi, en son su faturasn ve bu faturalar dediime dair makbuzlar beraberimde gtrdm. Kartal ISKI Mdrlndeki "Szlememi iptali iin gelmitim" dediim ilk grevli memur ile "teekkr ederim , iyi gnler" dediim memur arasnda yaklak 1 saatimi harcadm. Oysa olduka sakin ve kalabalk olmayan bir i gnyd. Bu sre zarfnda szlememin iptali iin 7-8 ayr memur ile muhatap olup, toplam 6 farkl veznede toplam 10 civar farkl ilem yapld. Ancak bu ilemlerin yaplmas esnasnda su saatindeki en son yazan deeri sylemek dndaki hibir eye benim bir katkm olmad. lemlerin ne olduu bir tarafa , memurlarn alt camekanl blmlerdeki her bir memur ayr ayr birtakm dokmanlar, evraklar hazrladlar. Ben de srekli o evraklar camekanl ksmn arkasndaki memurlar arasnda gezdirdim, onaylattm, fotokopilerini ektirdim vs.. Birok kuyrua girdim. Btn ilemler camekanl ksmn arkasnda olmaktayd ancak ben niin bu evraklar yine ayn camekanl ksmn arakasndaki memurlar arasnda gezdirmek iin 1 saatimi harcamtm? Bir departmana 2 milyon lira damga pulu paras dedim, dier departmandan 20 ksur milyon depozito bana geri dendi. Her ey yolunda gitmiti, ne eksik bir evrak ne de baka bir sorun vard ama bu kadar basit bir ilem iin 1 saat gerekiyordu !..

Btn ilemler camekanl blmn arkasnda yaplyorsa eer ve hakkmdaki btn bilgiler de bu camekanl blmn arkasndaysa, bu ilemlerin tamam sadece 1 dakika iinde elektronik aralar kullanlarak yaplabilir.
1 saatte 7 memurun yapt bu ii 1 dakikada 1 memur ile yapabilmek, camekanl blmn arkasndaki bilgiyi ynetebilmektir!

Yukardaki rnekleri siz de kendi hayal gcnze bal olarak daha da geniletebilir ok daha ksaltlm i sreleri retebilirsiniz. Ancak btn bu fikirlerin hayata geirilmesi ynndeki "teknik" aamalar verimli bir bilgi ynetim sisteminin kurulmas asndan zm kolay olan ksmlardr. Teknik olarak dnyann en gzel bilgi ynetim sistemini dahi kursanz btn bu karmak sistemlerin en merkezinde "insan" n yer almas bu projeyi de "insan" merkezli bir proje haline getirmektedir.

Yeni sorular aklnza gelmeye balamtr eminim:
"Acaba irket alanlar foruma fikirlerini yazarlar m ?"
"Acaba bir ii yapmas iin bu irkette var olan bir kimse, kendisinin burada olmasna sebep olan teknik bilgileri dier insanlarla paylar m?"
"irket yneticisi sradan bir memurdan elektronik posta alrsa buna nasl tepki verir?"
"nsanlar baary ne kadar paylamak isteyecektir?"
"nsanlar bakasnn baarszln paylamay neden istesinler?"
"Bilgi gse, insanlar niin bilgilerini ya da iyi projeler retmelerini salayacak verileri bakalaryla paylasnlar?" ...

Kurum ile alanlar arasndaki bir bilgi ynetim sisteminin en karmak ve sofistike ksm ite budur. yi tasarlanm bir bilgi ynetim sistemi ile bilgisini paylaan, ibirlii kuran alanlarn izlenip deerlendirilebilmesi mmkn hale gelir. Zaten sistem de insanlar ibirlii kurmak ve bilgilerini paylamak zerine kurulmutur. Paylamay, i birlii kurmay ve deer retmeyi dllendiren kltrel deiikler de bu sistemin hem gerekliliidir hem de sonucudur. Bilgi paylamay ya da beraber alma ortamn bu sistemler ile lmeniz de mmkndr.

irket yneticilerini de kapsayacak ekilde, grev tanmlarnda herkese elektronik postalarn okunup en ge 1 saat iinde cevap verilmesi zorunluluunun getirilmesi -ki bunun kontrol ok kolaydr- ynnde yaplacak bir deiiklik buna bir rnek olarak verilebilir. Buna benzer sebeplerle irket kltrnde ya da organizasyon emasnda ok ciddi deiikliler yaplmas gerekebilir.

Getiimiz yzyln bandaki Avrupa'da i ynetimi hakknda fikirler reten aratrmalar yapan Taylor ve Webler 'in savunduu yndeki fikirler gnmzde hibir Avrupa ve Kuzey Amerika lkesindeki organizasyonlar tarafndan kabul grmemektedir. Uzak dou lkeleri bu fikirlere ne tarihte ne de gnmzde hibir zaman itibar etmemitir. Ancak ne yazk ki biz Trkiye'deki genel i anlayna baktmzda artk Avrupa ya da Kuzey Amerika lkeleri tarafndan kabul grmeyen bu fikirlere yakn fikirlerle kurumlarn ynetilmeye alldn grmekteyiz. Katlmclktan eksik, alt kademe alanlarna asla gvenmeyen bu ynetim anlay btn dnyada kmtr.

Bu noktada dndmz zaman gnmz Trkiye irketlerinde verimli Bilgi Ynetim Sistemi projelerinin hayata geirilebilmesi iin "insan" , zerinde allmas gereken en hassas, nemli ve zor faktr oluturmaktadr. Kurum kltr , alana verilen deer, alanlarn paylama evkleri ve onlarn motivasyonlar iin gerek gelimi lkelerdeki en iyi uygulama rnekleri gerekse gcn tarihten alan doruluu kantlanm uygulamalar asndan olduka byk danmanlk pazar da bu noktada dikkatimizi ekmektedir.


Sonu:
"Bilgi Ynetimi" her bir aamas itina ile dizayn edilmi yksek IQ rn kurulumlar ile kurumlara ok ksa srelerde ok byk pazar avantajlar salayp parasal ya da hizmetsel (genellikle kamu kurumlar iin) hedeflere daha abuk ulalmasn salamaktadr. Bilgiyi ynetmek zordur, karmaktr ve olduka da politiktir.
yi sonular iin dnya zerindeki baarl bilgi ynetimi uygulamalarn, bu ynde aratrmalar yapan bilimsel kurumlarn aratrma sonularn incelemek gerekir. Bunlara ek olarak bilgisayar, internet teknolojilerini ve programlarn sonuna kadar kullanarak, Trkiye'deki i gereksinimlerine gre dizaynlar yaplmas arttr.

lkemizde bu alanda olduka byk bir pazar mevcut olup bu alanda hizmet veren konunun tamamna vakf profesyonel firmalar -henz- yoktur. "Bilgi"'nin nemi her ne kadar biliniyor olsa da birok irket asndan "bilgi" henz bir "kurumun z kayna" olarak deerlendirilmeye balamadndan bu yndeki yatrmlar olduka ge kalmtr. ABD'nin en byk 1000 ticari organizasyonunun %96 snda sofistike bir anlayla ele alnan ve uygulanan "Bilgi Ynetimi" lkemizde tantlmas gereken bir konu olarak da karmza kmaktadr.

(http://www.bilgiyonetimi.org/)

<<PLC Marka ve Modelleri|Bilgi Ynetimi|



Copyright © 2017
| rnlerimiz | Hakkmzda | zmlerimiz | Portfymz | letiim | Sipari |
XML versiyonu iin tklaynz Bu site DyNA erik Ynetim Sistemi zerinde almaktadr.
Site Map Site Map